Skip to content

Zorza polarna w Szwecji i Finlandii

Zorza polarna, czyli Aurora Borealis, od wieków fascynuje ludzi i pozostaje jednym z najbardziej niezwykłych spektakli, jakie można obserwować na nocnym niebie. Zielone, fioletowe i różowe światła pojawiające się nad horyzontem od lat przyciągają podróżników z całego świata.

W tym przewodniku podpowiadamy, gdzie i kiedy najlepiej wybrać się na zorzę polarną i jak zaplanować podróż z Polski.

Zorza polarna w Szwecji

Jednymi z najlepszych miejsc w Europie do obserwacji zorzy polarnej są północna Szwecja i Finlandia. Oba kraje oferują wyjątkowe warunki: czyste powietrze, ogromne obszary dzikiej przyrody, niewielkie zanieczyszczenie światłem oraz długie, ciemne noce od jesieni aż do początku wiosny.

Szwecja zachwyca surowymi krajobrazami i takimi miejscami jak Abisko, natomiast Finlandia słynie z fińskiej Laponii, wyjątkowych noclegów i zimowych atrakcji.

Wybór między Szwecją a Finlandią nie jest prosty, dlatego warto poznać oba kierunki. A najlepiej… połączyć je podczas jednej niezapomnianej podróży przez północną Skandynawię.

Dlaczego Szwecja i Finlandia są najlepszymi miejscami na zorzę polarną?

Zorza polarna pojawia się przede wszystkim w pobliżu biegunów magnetycznych Ziemi. Północna Szwecja i Finlandia leżą w pasie zorzy polarnej, dlatego przy odpowiedniej aktywności słonecznej panują tu bardzo dobre warunki do jej obserwacji.

Dodatkowo oba kraje mają kilka ogromnych zalet:

  • niewielką liczbę dużych miast na północy,
  • ogromne tereny leśne i parki narodowe,
  • wiele miejsc oddalonych od sztucznego światła,
  • dobrze rozwiniętą infrastrukturę turystyczną,
  • możliwość połączenia obserwacji zorzy z innymi zimowymi atrakcjami.

W przeciwieństwie do niektórych popularnych kierunków północy, takich jak Islandia, północna Szwecja i Finlandia nadal pozwalają znaleźć spokojne miejsca, gdzie można podziwiać zorzę w ciszy i bez tłumu turystów.

Zorza polarna w Szwecji – najlepsze miejsca do obserwacji

Abisko – szwedzki król zorzy polarnej

Jeżeli istnieje jedno miejsce, które niemal każdy miłośnik zorzy polarnej kojarzy ze Szwecją, jest nim Abisko. Ta niewielka miejscowość położona w szwedzkiej Laponii, około 40 kilometrów od granicy z Norwegią, od lat przyciąga podróżników z całego świata. Znajduje się tutaj Park Narodowy Abisko, jeden z najpiękniejszych obszarów północnej Szwecji, a także początek słynnego szlaku Kungsleden.

Największą atrakcją jest Aurora Sky Station znajdująca się na górze Nuolja. Dzięki położeniu około 900 m n.p.m. oraz oddaleniu od miejskich świateł miejsce zapewnia wyjątkowe warunki do obserwacji nocnego nieba. Abisko słynie również z wyjątkowego mikroklimatu  – otaczające dolinę góry często ograniczają zachmurzenie. To dlatego miejscowość jest uznawana za jedno z najlepszych miejsc na świecie do obserwowania zorzy polarnej.

Stacja Aurora Sky Station w Abisko
Stacja Aurora Sky Station w Abisko. © Lola Akinmade Åkerström – imagebank.sweden.se

Kiruna i okolice – serce szwedzkiej Laponii

Kiruna to największe miasto północnej Szwecji i doskonała baza wypadowa dla osób, które chcą zobaczyć zorzę polarną. Okolica oferuje ogromną przestrzeń, dziką przyrodę i wiele miejsc oddalonych od sztucznego światła. W pobliżu znajduje się między innymi Jukkasjärvi, gdzie powstaje słynny Icehotel – hotel budowany każdego roku z lodu i śniegu. Połączenie noclegu w lodowej konstrukcji, arktycznego krajobrazu i zorzy tańczącej nad głową to jedno z najbardziej wyjątkowych doświadczeń, jakie można przeżyć w Szwecji.

Luleå, Kalix i Haparanda – zorza nad zamarzniętym morzem

Nie tylko góry i lasy są doskonałym miejscem na obserwację zorzy. Wyjątkową scenerię oferuje również wybrzeże północnej Szwecji. W okolicach Luleå, Kalix i Haparandy zimą Zatoka Botnicka często pokrywa się lodem. W bezchmurne noce można zobaczyć światła zorzy odbijające się od śnieżnej powierzchni morza. To doświadczenie jest szczególnie wyjątkowe, ponieważ daje poczucie ogromnej przestrzeni – nad głową znajduje się arktyczne niebo, a pod stopami rozciąga się zamarznięte morze.

Zorza polarna w Finlandii – magia fińskiej Laponii

Fińska Laponia to jeden z najpopularniejszych kierunków na obserwację zorzy polarnej. Region leży w Aurora Zone, gdzie warunki do jej obserwacji są szczególnie sprzyjające. W północnej Finlandii zorza może pojawiać się nawet przez ponad 200 nocy w roku.

Rovaniemi – stolica fińskiej Laponii

Rovaniemi to najpopularniejszy kierunek w Finlandii i często pierwsze miejsce, które odwiedzają osoby wybierające się na północ. Miasto jest znane jako oficjalna siedziba Świętego Mikołaja, ale dla wielu podróżników największą atrakcją jest możliwość rozpoczęcia stąd wyprawy na zorzę polarną. W okolicy znajduje się wiele miejsc oddalonych od miejskich świateł, gdzie można obserwować nocne niebo. Rovaniemi jest również dobrym wyborem dla osób, które pierwszy raz odwiedzają Laponię – łatwo znaleźć tu noclegi, restauracje oraz organizatorów zimowych wycieczek.

Rovaniemi w fińskiej Laponii
Rovaniemi to oficjalna siedziba Świętego Mikołaja. © Visit Finland/Santa Claus Village/Rovaniemi

Inari i Saariselkä – dzika strona Finlandii

Dla osób szukających ciszy i prawdziwej arktycznej przygody lepszym wyborem będą bardziej odległe miejsca. Inari, położone nad ogromnym jeziorem Inari, zachwyca spokojem i związkiem z kulturą Samów – rdzennych mieszkańców północnej Skandynawii. Saariselkä natomiast znajduje się w pobliżu Parku Narodowego Urho Kekkonena i oferuje idealne warunki dla osób, które chcą połączyć obserwację zorzy z aktywnym wypoczynkiem.

Szklane igloo – wyjątkowy sposób na obserwację zorzy

Finlandia słynie z noclegów, które same w sobie są atrakcją. Szklane igloo, panoramiczne domki i apartamenty z przeszklonym dachem pozwalają obserwować niebo bez wychodzenia na mróz. To szczególnie popularna opcja wśród osób podróżujących z dziećmi, par szukających romantycznego wyjazdu oraz wszystkich, którzy chcą przeżyć naprawdę wyjątkową noc w Laponii. Do najbardziej znanych miejsc należą między innymi okolice Rovaniemi, Ruka-Kuusamo, Pyhä oraz Saariselkä.

Kiedy najlepiej zobaczyć zorzę polarną w Szwecji i Finlandii?

Wybierając termin podróży na zorzę polarną, wiele osób myśli o środku zimy i siarczystym mrozie. Tymczasem najlepszy moment na obserwację Aurora Borealis nie zawsze przypada na najzimniejsze miesiące.

Najważniejsze są trzy rzeczy:

  • odpowiednio ciemne niebo,
  • bezchmurna pogoda,
  • aktywność słoneczna.

Zorza polarna może pojawić się przez cały rok, ale latem na północy Skandynawii noce są zbyt jasne, by ją zobaczyć.

Najlepszy okres na podróż do Szwecji i Finlandii w poszukiwaniu zorzy polarnej to zazwyczaj:

  • od września do początku kwietnia – kiedy noce są wystarczająco długie,
  • wrzesień i październik – idealne dla osób, które chcą połączyć zorzę ze spacerami po jesiennej przyrodzie,
  • luty i marzec – świetny wybór dla osób marzących o zimowej scenerii, śniegu i większej ilości światła w ciągu dnia.
Zorza polarna nad jeziorem
Jesienią można podziwiać odbicia zorzy polarnej na taflach jezior.

Jak powstaje zorza polarna?

Choć przez wieki zorza polarna była owiana tajemnicą i wiązano ją z legendami oraz wierzeniami, dziś dokładnie wiemy, skąd bierze się to niezwykłe zjawisko. Wszystko zaczyna się na Słońcu. Podczas aktywności słonecznej w przestrzeń kosmiczną wyrzucane są ogromne ilości naładowanych cząstek. Nazywamy je wiatrem słonecznym. Kiedy docierają one do Ziemi i spotykają się z jej polem magnetycznym, część z nich trafia do atmosfery w pobliżu biegunów. Tam dochodzi do reakcji z atomami tlenu i azotu, które zaczynają emitować światło.

Kolor zorzy zależy między innymi od wysokości, na której zachodzi to zjawisko:

  • zielony kolor najczęściej powstaje dzięki cząsteczkom tlenu na niższych wysokościach,
  • czerwony pojawia się na większych wysokościach,
  • fioletowe i niebieskie odcienie związane są głównie z azotem.

Każda zorza jest inna. Czasami przypomina delikatną zieloną mgłę przesuwającą się po niebie, innym razem zmienia się w dynamiczny pokaz świateł, który wygląda jak taniec nad arktycznym krajobrazem.

Legendy i wierzenia związane z zorzą polarną

Zanim nauka wyjaśniła pochodzenie zorzy, ludzie tworzyli własne historie próbujące opisać niezwykłe światła na niebie. W kulturze Samów zorza otoczona była szacunkiem i wiązano ją ze światem zmarłych. Istniały również przekazy mówiące, że nie powinno się wskazywać palcem na światła zorzy, ponieważ mogło to sprowadzić nieszczęście.

Swoje interpretacje mieli również Wikingowie. W mitologii nordyckiej pojawiały się opowieści, według których światła na niebie były odbiciem zbroi Walkirii prowadzących poległych wojowników do Walhalli.

Dziś wiemy, że zorza jest zjawiskiem fizycznym, ale jej niezwykły charakter sprawia, że nadal pozostaje czymś niemal magicznym.

Samskie chatki pod niebem rozświetlonym zorzą polarną
W kulturze Samów, rdzennych mieszkańców północnej Skandynawii, zorza była często traktowana z ogromnym szacunkiem. © Sápmi Nature Camp

Jak dojechać na zorzę polarną z Polski?

Wyprawę na zorzę polarną do Szwecji lub Finlandii można wygodnie zaplanować własnym samochodem. To dobre rozwiązanie, jeśli chcesz zabrać więcej bagażu i dotrzeć do miejsc oddalonych od miast oraz sztucznego światła.

Prom Świnoujście – Malmö

Jeśli wybierasz szwedzką Laponię, podróż możesz rozpocząć od rejsu Finnlines ze Świnoujścia do Malmö. Po przeprawie warto ruszyć samochodem na północ, w kierunku Kiruny i Abisko, gdzie znajdują się jedne z najlepszych miejsc do obserwacji zorzy.

Droga na północ jest długa, ale może stać się częścią całej podróży. Po drodze warto zatrzymać się w Sztokholmie lub innych miejscowościach, a następnie kontynuować trasę w kierunku coraz bardziej surowych krajobrazów szwedzkiej Laponii.

Prom Finnlines na Morzu Bałtyckim
Prom Finnlines na zimowym morzu

Prom Travemünde – Helsinki

Jeśli celem jest fińska Laponia, ciekawą alternatywą jest rejs promem Finnlines z Travemünde do Helsinek. Po przeprawie dalsza trasa prowadzi na północ, w kierunku Rovaniemi, Saariselkä czy Inari – miejsc znanych z dobrych warunków do obserwacji zorzy polarnej.

To wygodna opcja dla osób, które chcą podróżować własnym samochodem i połączyć przeprawę promową z dalszą podróżą przez Finlandię aż za koło podbiegunowe.

Kiedy najlepiej zobaczyć zorzę polarną w Szwecji i Finlandii?

Najlepszy okres na obserwację zorzy polarnej w północnej Szwecji i Finlandii przypada zazwyczaj od września do końca marca lub początku kwietnia. Szczególnie dobrymi miesiącami są wrzesień, październik, luty i marzec. W tym czasie noce są wystarczająco długie i ciemne, aby obserwować Aurora Borealis.

Gdzie najlepiej zobaczyć zorzę polarną w Szwecji?

Jednym z najlepszych i najbardziej znanych miejsc jest Abisko w szwedzkiej Laponii. Warto również rozważyć okolice Kiruny, Jukkasjärvi, Luleå, Kalix i Haparandy. Im dalej od miejskich świateł, tym lepsze warunki do obserwacji nocnego nieba.

Czy zorza polarna pojawia się każdej nocy?

Nie. Pojawienie się zorzy zależy przede wszystkim od aktywności słonecznej, warunków geomagnetycznych oraz zachmurzenia. Nawet w Abisko, Kirunie czy fińskiej Laponii nie można zagwarantować, że zorza pojawi się konkretnej nocy. Dlatego najlepiej zaplanować pobyt na kilka dni. Każda kolejna noc zwiększa szansę na trafienie na odpowiednie warunki.

Czy można przewidzieć zorzę polarną?

Krótkoterminowe prognozy mogą pomóc w planowaniu obserwacji, ale nie dają stuprocentowej pewności. Warto korzystać z aplikacji pokazujących aktywność geomagnetyczną i prognoz zorzy, a jednocześnie sprawdzać lokalną prognozę pogody. Nie należy jednak całkowicie ufać aplikacji. Jeśli niebo jest bezchmurne, warto wyjść na zewnątrz nawet wtedy, gdy prognoza wskazuje niewielką aktywność.

Jak przygotować się do obserwacji zorzy polarnej?

Najważniejsze są ciepłe ubrania, dobre przygotowanie i cierpliwość. Oczekiwanie na zorzę może potrwać nawet kilka godzin, dlatego warto zadbać o komfort.

Na wyprawę dobrze zabrać:

– bieliznę termiczną,
– ciepłą kurtkę i spodnie,
– zimowe buty z dobrą izolacją,
– czapkę i rękawiczki,
– kilka warstw odzieży,
– termos z gorącym napojem,
– statyw do aparatu lub telefonu,
– dodatkową baterię albo powerbank.

Warto również pamiętać, że baterie w niskich temperaturach rozładowują się znacznie szybciej. Telefon i aparat najlepiej trzymać możliwie blisko ciała, kiedy nie są używane.

Ile dni zaplanować na wyjazd po zorzę polarną?

Jeśli głównym celem podróży jest zobaczenie zorzy, warto zaplanować co najmniej 3–4 noce w regionie. Zorza jest zjawiskiem naturalnym i nie da się zagwarantować jej wystąpienia konkretnego wieczoru.
Dłuższy pobyt daje większą szansę na bezchmurną noc i odpowiednią aktywność słoneczną. Przy okazji można wykorzystać czas na poznawanie Laponii, wycieczki z psami husky, przejażdżki saniami z reniferami, rakiety śnieżne, narciarstwo czy wizytę w saunie.

Jak dojechać z Polski na zorzę polarną?

Podróż na zorzę można zaplanować samochodem i połączyć ją z przeprawą promową. W przypadku Szwecji jedną z opcji jest rejs Finnlines ze Świnoujścia do Malmö, a następnie przejazd samochodem na północ – w kierunku Kiruny, Abisko czy Luleå.

Jeśli wybierasz fińską Laponię, alternatywą jest rejs Finnlines z Travemünde do Helsinek, skąd można kontynuować podróż samochodem w kierunku Rovaniemi, Saariselkä czy Inari. Obie trasy pozwalają wygodnie zabrać własny samochód i potraktować samą podróż jako część skandynawskiej przygody.