Waar ligt Lapland?

Lapland is geen land met vaste grenzen. Het is een gebied dat zich uitstrekt over vier landen: Noorwegen, Zweden, Finland en Rusland. Daar ligt Sápmi, het land van de Sámi (de inheemse bevolking van het Hoge Noorden). Lapland is hun culturele thuisland, waar ze met hun eigen taal en tradities leven in het ritme van de natuur.

In het toerisme wordt met Lapland meestal Fins Lapland bedoeld: het noordelijkste deel van Finland, boven de Poolcirkel. Dat is maar liefst een derde van het oppervlak van Finland, maar er wonen maar zo’n 180.000 mensen (van de ongeveer 5,6 miljoen). De bekendste plaats en hoofdstad van Lapland is Rovaniemi. Dat ligt op de Poolcirkel en staat wereldwijd bekend als de thuisbasis van de Kerstman. Vanaf daar strekt Lapland zich uit tot ver in het noorden, met in het westen de skigebieden rondom Levi en Ylläs, meer naar het oosten Inari met het grote Inari-meer en helemaal in het noorden Utsjoki, de noordelijkste gemeente van Finland op de grens met Noorwegen.

Maar ook de andere delen van Lapland hebben veel te bieden. In Zweeds Lapland liggen plaatsen als Kiruna (de noordelijkste stad van Zweden met het beroemde ijshotel in Jukkasjärvi) en Abisko (waar het Aurora Sky Station bekendstaat als een van de beste plekken ter wereld om het noorderlicht te zien). In Noorwegen is Lapland vooral verbonden met Finnmark, de noordelijkste regio van het land rondom Alta en Karasjok, waar het Noorse Sámi-parlement zetelt. Ook een klein deel van Noordwest-Rusland (het schiereiland Kola met de havenstad Moermansk) hoort geografisch gezien bij Lapland.

Beste reistijd & activiteiten in Lapland

Wanneer kun je het beste een reis naar Lapland maken? Heel simpel: altijd! Elk seizoen is op zijn eigen manier bijzonder. De Sámi onderscheiden zelfs acht jaargetijden (met tussenseizoenen zoals ‘lentewinter’ of ‘herfstzomer’. Hun manier van leven in het Hoge Noorden is dan ook helemaal afgesteld op de seizoensovergangen. Wij houden het hier bij de vier jaargetijden:

Lente in Lapland

April & mei

Het voorjaar is een prachtige, maar vaak onderschatte tijd om af te reizen naar Lapland. De skipistes in Lapland zijn meestal nog tot in mei open en het is er heerlijk in de lente, met veel zon en nergens mensenmassa’s. Ook de Finnen zelf gaan graag skiën in het voorjaar, onder andere in Levi, Ylläs en Saariselkä. Of ze gaan toerskiën in de fjells, bijvoorbeeld in nationaal park Pallas-Yllästunturi. Ze beklimmen de bergen dan met speciale stijgvellen onder hun ski’s, om daarna af te dalen over de ongerepte sneeuw.

Wil je het liever wat rustiger aan doen? Dan kun je ook gaan sneeuwschoenwandelen of langlaufen. Vogelspotters komen in deze tijd van het jaar naar Lapland om de natuur te zien ontwaken en de trekvogels te zien terugkeren op plekken zoals het Inari-meer of nationaal park Lemmenjoki. En zolang de meren nog bevroren zijn, maar het zonnetje al lekker warm is, brengen veel Finnen urenlang door op het ijs. Ze nemen een picknick en thermosfles mee en boren een gat om te gaan ijsvissen.

Zomer in Lapland

Juni–augustus

In de zomer laat Lapland zich van zijn stralendste kant zien. Dankzij de middernachtszon kun je er dan dag en nacht wandelen. Populaire bestemmingen zijn de fjells in nationaal park Urho-Kekkonen, de lavaformaties in nationaal park Pyhä-Luosto en de stroomversnellingen in nationaal park Oulanka, waar ook de bekende wandelroute Karhunkierros (de Berenroute) loopt. Het is een heel bijzonder gevoel om midden in de nacht de natuur in te trekken. Dit is de enige plek in Europa waar je kunt ervaren hoe het is als om middernacht de zon nog steeds aan de hemel staat boven de fjells.

Veel skigebieden, waaronder Levi en Ylläs, veranderen ’s zomers in bikeparks. Je kunt er dan lange fietstochten maken door bossen en langs meren, of spectaculair downhill biken. De meren en rivieren zijn ideaal voor kano- en kajaktochten, of je nu rustig gaat peddelen over het Inari-meer of het woeste water van de Kitkajoki gaat bedwingen. Ook vliegvissen is populair: in het heldere rivierwater zwemmen volop forellen en vlagzalmen.

Bovendien is de zomer de tijd van de culturele festivals. In Inari vindt bijvoorbeeld in augustus Sámi-muziekfestival Ijahis Idja plaats.

Herfst in Lapland

September & oktober

Wanneer de zomer ten einde loopt, trekt Lapland nog één keer zijn mooiste kleren aan. De Finnen noemen deze kleurenpracht die de bossen, moerassen en fjells rood, oranje en goud kleurt ruska. Volgens velen is het najaar de mooiste tijd om te gaan wandelen in Lapland, bijvoorbeeld over de fjells van Kilpisjärvi (waar Finland, Noorwegen en Zweden bij elkaar komen) of in de heuvels rondom Saariselkä.

De herfst is ook de oogsttijd. Iedereen gaat gewapend met een mandje op zoek naar rijpe bosbessen, veenbessen en kostbare bergbraambessen (het ‘goud van het woud’). Dankzij het Finse allemansrecht mag iedereen voor eigen gebruik wildplukken. Bovendien brengt de herfst het donker terug en begint vanaf september het noorderlicht alweer te dansen. Wist je dat het noorderlicht zelfs extra mooi is wanneer het wordt weerspiegeld in de nog niet bevroren meren? Dat levert weergaloze foto’s op en je hoeft er niet zoveel kou voor te lijden als ’s winters.

Winter in Lapland

November-maart

Zodra Lapland verdwijnt onder een dik pak sneeuw, verandert het landschap in een winterwonderland. Op veel plekken kun je allerlei winterse avonturen beleven: onder andere in Rovaniemi, in de skigebieden Levi en Ylläs, in Ruka of helemaal in het uiterste noorden in Inari. Een klassieker zijn de huskysafari’s. Het is onvergetelijk om in een slee over dichtgevroren meren en door besneeuwde bossen glijden, terwijl de honden op volle kracht rennen. Maar je kunt het ook langzamer aan doen en in een rendierslee stappen. Tijdens een bezoek aan een rendierfarm kun je tijdens het voeren van de rendieren of bij het kampvuur horen hoe de rendierhouders en hun rendieren leven.

Voor wie de lange latten wil onderbinden, zijn er de skigebieden in Lapland. Levi, Ylläs, Ruka en Pyhä-Luosto hebben pistes voor elk niveau, en je kunt er ook langlaufen en sneeuwschoenwandelen. Liever meer snelheid? Kruip achter het stuur van een sneeuwscooter voor een spectaculaire tocht door de wildernis. Extra leuk is het als je onderweg stopt om te gaan ijsvissen of op te warmen bij het kampvuur in een wildernishut. Voor de romantici onder ons is er niets mooiers dan een overnachting in een glazen iglo. Onder andere in Rovaniemi, in Saariselkä en bij het sneeuwkasteel in Kemi kun je vanuit je bed het noorderlicht bekijken.

De inheemse Sámi-bevolking

Lapland is niet alleen een natuurparadijs. Het is ook het land van de Sámi, de inheemse bevolking van Noord-Europa. Hun leefgebied, Sápmi, strekt zich uit over de noordelijkste delen van Finland, Zweden, Noorwegen en Rusland. Traditioneel leefden de Sámi van rendieren houden, vissen, jagen en verzamelen – allemaal naadloos verbonden met het ritme van de natuur en de jaargetijden. Ook nu nog speelt de rendierhouderij een belangrijke rol in het leven van veel Sami-families. Maar de meesten kunnen er niet meer volledig van leven.

In totaal zijn er ongeveer 80.000 tot 100.000 Sámi: zo’n 50.000 in Noorwegen, 20.000 in Zweden, 10.000 in Finland en 2.000 in Rusland. In Finland wonen de meeste Sámi in de regio Inari. Daar staat ook het Siida-museum, dat vertelt over hun geschiedenis en cultuur.

Er bestaan meerdere Sámi-talen. In Finland zijn dat vooral Nord-Samisch, Inarisch en Skolt-Samisch. De Sámi-cultuur is nog springlevend: van klederdracht gákti en de fascinerende joik-liederen tot festivals zoals Ijahis Idja en politieke instanties zoals het Sámi-parlement in Inari.

In Lapland kom je behalve met ongerepte natuur dus ook in aanraking met een springlevende maar oeroude cultuur. Door een museum, festival of rendierfarm te bezoeken, ga je de regio en het volk dat hier al duizenden jaren leeft steeds beter begrijpen.

Hoe kom ik in Lapland?

Fins Lapland is dus een echte droombestemming voor liefhebbers van natuur, cultuur en avontuur. Er zijn twee manieren om er te komen: snel met het vliegtuig, of relaxt, flexibel en zonder bagagebeperkingen over de weg en de zee.

De snelle variant: met het vliegtuig

Als je zo snel mogelijk in het Hoge Noorden wilt zijn, kies je voor het vliegtuig. In het winterseizoen kun je vanuit meerdere Europese steden rechtstreeks vliegen naar Rovaniemi, de hoofdstad van Lapland. Zo sta je binnen een paar uur midden in winterwonderland. Het vliegtuig is een goede keuze voor korte tripjes en lastminutes.

De praktische variant: met de veerboot en je eigen auto

Als je de tijd wilt nemen voor je reis en alle vrijheid wilt hebben, kies je voor de veerboot van Finnlines vanuit Travemünde. Na zo’n 30 uur kom je dan aan in Helsinki, waar je meteen profiteert van je onafhankelijkheid. Met je eigen auto, motor of camper ben je niet alleen mobiel, je kunt ook alles meenemen wat je nodig hebt in Lapland: warme winterkleding, ski’s, kampeerspullen, hengels en eten en drinken bijvoorbeeld. Want op de boot gelden geen maximale afmetingen of andere beperkingen voor je bagage.

Vanuit Helsinki leidt de goed onderhouden E75 over een lengte van zo’n 800 kilometer naar Rovaniemi. Het is de perfecte roadtrip: je rijdt door eindeloze bossen, langs glinsterende meren en door leuke steden zoals Jyväskylä (met architectuur van Alvar Aalto) en Oulu (in 2026 Europese culturele hoofdstad). Je bepaalt helemaal zelf waar, hoe vaak en hoe lang je onderweg stopt. Er rijden vanuit de Finse hoofdstad ook comfortabele nachttreinen naar Rovaniemi, met slaapcabines en zelfs met wagons waarop je je auto kunt meenemen.

Over de schrijfster

Bernadette Olderdissen is freelance reisjournalist en schrijfster. Ze is thuis in Hamburg, maar ook in Båtskärsnäs (in Zweeds Lapland). Voor haar boek Acht jaargetijden – Leven in het ritme van de natuur vertrok ze in januari 2022 voor een jaar naar Zweeds Lapland, om boven de poolcirkel alle acht jaargetijden (volgens de Sámi-kalender) mee te maken. Nu is ze een echte expert op het gebied van Zweeds Lapland.